BAZA WIEDZY
CARAT
MASA
​
Karat metryczny jest jednostkÄ… masy diamentów (1 ct = 0,2 g) wprowadzonÄ… do systemu miar w 1914 roku. Tradycyjna nazwa karat wywodzi siÄ™ z arabskiego qirat, co oznacza maleÅ„ka waga lub maleÅ„ki odważnik. Takimi to odważnikami posÅ‚ugiwali siÄ™ starożytni do ważenia cennych kamieni lub zÅ‚otonoÅ›nego piasku. ByÅ‚y nimi nasiona drzewa Å›wiÄ™tojaÅ„skiego lub nasiona afrykaÅ„skiego drzewa koralowego.
Tradycji też zawdziÄ™czamy sposób zapisu pod wielokrotnoÅ›ci jednostki karat: dziesiÄ™tnej z dokÅ‚adnoÅ›ciÄ… do drugiego miejsca po przecinku (np. 0,25 ct) oraz postaci uÅ‚amkowej, bez okreÅ›lania stopnia dokÅ‚adnoÅ›ci (np. ¼ ct).
OkreÅ›lenie „punkt” (ang.point) jest przykÅ‚adem miar tradycyjnych, niezwiÄ…zanych z systemem metrycznym. Tak w jubilerstwie okreÅ›la siÄ™ masÄ™ diamentów maÅ‚ych i bardzo maÅ‚ych do 0,16 ct. PrzyjmujÄ…c to nazewnictwo mamy diamenty jednopunktowe (0,01 ct), dwupunktowe (0,02 ct) itd., aż do szesnastopunktowych (0,16 ct).
„Mela” (franc. Meleè – mieszanina) jest zwyczajowym okreÅ›leniem maÅ‚ych diamentów, które wskazuje w jakim przedziale mas mieÅ›ci siÄ™ dana grupa kamieni, zwykle w przedziale 0,07-0,15 ct. Niekiedy wyróżnia siÄ™ „melÄ™ grubÄ…”, okreÅ›lajÄ…cÄ… kamienie o masie 0,12-0,15 ct.
​
BARWA
​
Barwa jest specyficznÄ…, a równoczeÅ›nie jednÄ… z najważniejszych cech jakoÅ›ciowych diamentów. Klasyfikacji poddaje siÄ™ tylko te barwy, które w diamentach wystÄ™pujÄ… najpowszechniej i które z komercyjnego punktu widzenia majÄ… najwiÄ™ksze znaczenie.
Barwy te, zwane czÄ™sto typowymi, majÄ… odcienie od bezbarwnego (najczystsza biel) do żóÅ‚tego (stonowany) o różnym stopniu nasycenia barwÄ…, także jasne odcienie barwy brÄ…zowej lub szarej (lekko brÄ…zowawe i lekko szare). One to wÅ‚aÅ›nie tworzÄ… tzw. ”szereg żóÅ‚toÅ›ci”, który jest Å›ciÅ›le kategoryzowany.
BarwÄ™ diamentów ocenia siÄ™ porównawczo w stosunku do wzorców, w warunkach normalnego (dziennego) oÅ›wietlenia lub jego sztucznego zamiennika (lampy wyÅ‚adowcze, zwane odpowiednio iluminantami D55 i D65). WedÅ‚ug miÄ™dzynarodowej skali barw w wersji polskojÄ™zycznej wyróżnia siÄ™ 9 podstawowych klas barw (skala GIA):
D (Exceptional white (+)) – najczystsza biel (+),
E (Exceptional white) – najczystsza biel,
F (Rare white (+)) – czysta biel (+),
G (Rare white) – czysta biel,
H (White) – biel,
I-J (Slightly tinted white) – lekko stonowana biel,
K-L (Tinted white) – stonowana biel,
M-N (Tinted colour 1) – stonowany 1,
O-P (Tinted colour 2) – stonowany 2,
Q-R (Tinted colour 3) – stonowany 3,
S-Z (Tinted colour 4) – stonowany 4.
​
COLOUR
CLARITY
CZYSTOŚĆ
​
Wszystkie diamenty wystÄ™pujÄ…ce w przyrodzie zawierajÄ… zanieczyszczenia (inkluzje), które stanowiÄ… ich cechÄ™ charakterystycznÄ…. Czystość okreÅ›la siÄ™ na podstawie znamion wewnÄ™trznych i zewnÄ™trznych.
Za znamiona wewnętrzne przyjmuje się wszystkie defekty występujące wewnątrz lub częściowo wewnątrz kamienia, takie jak, np. wrostki mineralne, obtłuczenia, ślady łupliwości, linie płaszczyzny bliźniacze, linie i płaszczyzny wzrostu, otwory wiercone laserem i inne.
Za znamiona zewnętrzne (skazy) przyjmuje się wszystkie defekty występujące na zewnątrz kamienia, takie jak, np. chropowata rondysta, dodatkowa faseta, otarcia, naturały (naturalna powierzchnia kryształu) i inne.
Znamiona zaobserwowane w trakcie badań przedstawia się graficznie w protokole badań, stosując przy tym międzynarodowo przyjętą symbolikę określającą ich rodzaj i charakter. Znamiona wewnętrzne zaznacza się na czerwono, a znamiona zewnętrzne na zielono.
Czystość określa się przy użyciu lupy aplanatycznej (nie dającej geometrycznych zniekształceń obrazu) i achromatycznej (nie dającej barwnych zniekształceń obrazu), o 10-krotnym powiększeniu w warunkach normalnego (dziennego) oświetlenia lub przy jego sztucznym zamienniku.
Wyróżnia siÄ™ 5 podstawowych klas czystoÅ›ci:
IF (Internally flawless) lub LC (Loupe-clean) -czyste pod lupÄ…,
VVS (Very very small inclusion(s)) - bardzo, bardzo małe inkluzje,
VS (Very small inclusion(s)) – bardzo maÅ‚e inkluzje,
SI (Small inclusion(s))– maÅ‚e inkluzje,
P1-P3 (Pique) lub I1-I3 (Included) - zanieczyszczone.
​
SZLIF
​
Pierwsze próby szlifowania diamentu pochodzÄ… z XIV wieku, natomiast forma niedoskonaÅ‚ego szlifu brylantowego z XVII wieku. To dziÄ™ki tym szlifom o Å›ciÅ›le okreÅ›lonych proporcjach możemy dziÅ› zachwycać siÄ™ mnogoÅ›ciÄ… wspaniaÅ‚ych efektów optycznych, jakie dajÄ… nam diamenty, a które gemmolodzy nazywajÄ… brylancjÄ…, poÅ‚yskiem, blaskiem, scyntylacjÄ… czy grÄ… barw.
Powszechnie stosowane ksztaÅ‚ty diamentów to: szlif okrÄ…gÅ‚y dla którego zarezerwowany jest termin „brylant” oraz „ksztaÅ‚ty fantazyjne”, który to termin używany jest do opisu wszystkich innych ksztaÅ‚tów poza okrÄ…gÅ‚ym np. owal, markiza, Å‚ezka (gruszka), serce, szlif szmaragdowy i inne.
WspóÅ‚czesne okreÅ›lenie „brylant” odnosi siÄ™ do formy okrÄ…gÅ‚ej, majÄ…cej w górnej części (koronie) 33 fasety w tym taflÄ™, zaÅ› w części dolnej (pawilonie) 25 faset, w tym kolet. Pas oddzielajÄ…cy część górnÄ… od dolnej, zwany rondystÄ…, stanowi ochronÄ™ przed uszkodzeniem zbiegajÄ…cych siÄ™ tu krawÄ™dzi faset.
Ogólna ocena jakoÅ›ci wykonania szlifu zależy od trzech czynników: proporcji – wspóÅ‚zależnoÅ›ci wielkoÅ›ci różnych części diamentu, a Å›rednicÄ… rondysty, które determinujÄ… brylancjÄ™ i „ogieÅ„” („życie”) kamienia, symetrii – poprawnoÅ›ci ksztaÅ‚tu i symetria rozmieszczenia faset, wykoÅ„czenia szlifu („finish”) – jakoÅ›ci obróbki powierzchni faset diamentu.
Do opisu tych parametrów używa siÄ™ 4 podstawowych klas jakoÅ›ci wykonania szlifu:
DoskonaÅ‚e(a) – (Excellent),
Bardzo dobre(a) – (Very good),
Dobre(a) – (Good),
Dostateczne(a) – (Fair).
​
CUT
Chcesz wiedzieć więcej ? Zapraszamy do poniższej lektury.
